Raport: Matki jako test rezyliencji rynku pracy – lekcja dla przyszłości zatrudnienia
Fundacja Mamo Pracuj we współpracy z infuture.institute oraz Talenti opublikowała raport „Matki jako test rezyliencji rynku pracy”, który pokazuje, że sytuacja matek na rynku pracy jest jednym z najważniejszych wskaźników odporności współczesnej gospodarki. Autorzy publikacji podkreślają, że nie jest to wyłącznie raport o matkach – to przede wszystkim analiza zmian społecznych, demograficznych i technologicznych, które już dziś wpływają na sposób organizacji pracy i będą kształtować jej przyszłość.
Raport zwraca uwagę, że opieka przestaje być niewidocznym elementem życia społecznego, a staje się ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój gospodarczy. Doświadczenia matek stanowią swoisty „papier lakmusowy” rynku pracy – jeśli system nie potrafi skutecznie wspierać ich aktywności zawodowej, będzie miał również trudności z odpowiedzią na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa, depopulacją czy dynamicznym rozwojem nowych technologii.
W publikacji omówiono zjawisko ekonomicznej i emocjonalnej „kary za macierzyństwo”, która może przejawiać się ograniczeniem możliwości rozwoju zawodowego, wolniejszym tempem awansu, trudnościami w powrocie na rynek pracy po przerwie związanej z opieką nad dzieckiem czy poczuciem wykluczenia w szybko zmieniającym się środowisku zawodowym. Autorzy wskazują, że w dobie cyfryzacji i sztucznej inteligencji konsekwencje dłuższych przerw w aktywności zawodowej mogą być szczególnie odczuwalne. Jednocześnie raport pokazuje, że przyszłość rynku pracy wymaga odejścia od modelu opartego na pełnej dyspozycyjności pracownika na rzecz rozwiązań uwzględniających różnorodność życiowych doświadczeń oraz obowiązków opiekuńczych. Autorzy postulują tworzenie bardziej elastycznych i odpornych ścieżek kariery, które pozwalają skutecznie łączyć życie zawodowe z rodzinnym, przynosząc korzyści zarówno pracownikom, jak i organizacjom.
Wnioski płynące z raportu są szczególnie ważne dla samorządów, instytucji publicznych, organizacji społecznych oraz pracodawców. Pokazują one, że wspieranie równowagi między życiem zawodowym i rodzinnym nie jest wyłącznie działaniem prorodzinnym, lecz inwestycją w bardziej inkluzywny, elastyczny i odporny rynek pracy, odpowiadający na potrzeby współczesnego społeczeństwa.
W minionym tygodniu odbyły się premierowe spotkania poświęcone raportowi w Warszawie i Krakowie. Podczas obu wydarzeń zaprezentowano najważniejsze wnioski płynące z opracowania oraz omówiono wyzwania, przed którymi stoją dziś pracodawcy chcący skutecznie wspierać osoby łączące pracę zawodową z obowiązkami opiekuńczymi. Istotnym elementem spotkań były panele dyskusyjne z udziałem praktyków i praktyczek rynku pracy. Swoimi doświadczeniami oraz sprawdzonymi rozwiązaniami dzielili się przedstawiciele firm, które z sukcesem budują angażujące środowisko pracy dla rodziców. Dyskusje pokazały, że elastyczność organizacji pracy, kultura zaufania oraz uwzględnianie różnych etapów życia pracowników stają się nie tylko przejawem społecznej odpowiedzialności, ale także realnym narzędziem budowania odporności organizacji na wyzwania przyszłości.
Raport dostępny do pobrania: Matki jako test rezyliencji rynku pracy. Raport 2026.
